Εκδηλώσεις για τον Μάνο Ελευθερίου

Εκδηλώσεις για τον Μάνο Ελευθερίου

«Εκδηλώσεις για τον Μάνο Ελευθερίου»

Κείμενο – φωτογραφίες από τον κ. Χρήστο Θανόπουλο

Ο Μάνος Ελευθερίου (Ερμούπολη 1939 – Αθήνα 2018) ήταν ποιητής και στιχουργός (με πολλές ποιητικές συλλογές και 400 τραγούδια – τεράστιες επιτυχίες), αλλά και πεζογράφος (έγραψε μία νουβέλα, δύο μυθιστορήματα, διηγήματα, παραμύθια για παιδιά, τα οποία επίσης εικονογράφησε), ασχολήθηκε με το θέατρο, ήταν επίσης αρθρογράφος, επιμελητής εκδόσεων, δημιουργός λευκωμάτων, ραδιοφωνικός παραγωγός. Με το έργο του υπερασπίζεται την δικαιοσύνη, υμνεί την ελευθερία, το χρέος, την ελληνικότητα. Το 1952 μετακόμισε με την οικογένειά του στην Αθήνα και παρακολούθησε τα μαθήματα της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και του τμήματος Θεάτρου της σχολής Σταυράκη. Σε ηλικία 24 ετών (1962) δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή «Συνοικισμός» και το ποίημα «Το τραίνο φεύγει στις οκτώ», που μελοποίησε αργότερα ο Μ. Θεοδωράκης. Άλλες ποιητικές συλλογές ήταν η «Αγρυπνία για το σκοτεινό τρυγόνι στην εκκλησία του προφήτη Ελισσαίου (1975, Αμοργός), «Το νεκρό καφενείο» (1997, Καστανιώτης), κ.ά..

Ήταν συνεργάτης του Readers Digest (1963–1979). Άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην ελληνική δισκογραφία, έχοντας συνεργαστεί με τους Χ. Λεοντή, Μ. Θεοδωράκη, Δ. Μούτση, Γ. Μαρκόπουλο, Σ. Κουγιουμτζή, Γ. Ζαμπέτα, Σ. Κραουνάκη, Λ. Κηλαηδόνη, Γ. Χατζηνάσιο, Α. Βαρδή, κ.ά.. Ποιός δεν τραγούδησε επιτυχίες, όπως: «Αγ. Φεβρουάριος», «Σ’ αυτήν τη γειτονιά», «Ποιος τη ζωή μου ποιός την κυνηγά;», «Ο Χάρος βγήκε παγανιά», «Μαλαματένια Λόγια», «Οι ελεύθεροι κι ωραίοι», «Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες», και τόσα άλλα. Τη δεκαετία του 1990 αρθρογραφούσε και έκανε ραδιοφωνικές εκπομπές στον «Αθήνα 9,84» και στο «Δεύτερο Πρόγραμμα». Από τα παιδικά παραμύθια ξεχωρίζει  «Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί» (2000, Ελληνικά Γράμματα), «Ένα καράβι μια φορά» (1997, Ωκεανίδα), κ.ά..

Επιμελήθηκε την έκδοση λευκωμάτων με θέμα την Σύρο: «Ενθύμιο Σύρας, φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ» 1860 – 1950, (1993, Γνώση), «Νεοκλασσική Ερμούπολη» (2000, Ελληνικά Γράμματα). Άλλες μελέτες, «Το θέατρο στην Ερμούπολη του 20ου αιώνα» (4 τόμοι, Δήμος Ερμούπολης). Εξέδωσε την νουβέλα «Το άγγιγμα του χρόνου» (1994, Καστανιώτης), ενώ το πρώτο του μυθιστόρημα «Ο Καιρός των Χρυσανθέμων» (2004, Μεταίχμιο), έλαβε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας (2005). Συμμετείχε σε πολλά συλλογικά έργα, όπως: «Έρωτας σε πρώτο πρόσωπο», 29 ιστορίες διαφόρων λογοτεχνών, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» (1997, Κέδρος), «Το Χαλάνδρι που γνώρισα» (2005, Ευριπίδης), κ.ά.. Το 2013 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών (βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη), για το συνολικό του έργο.

Πέθανε σε ηλικία 80 ετών, την 22η Ιουλίου 2018, αφήνοντας δυσαναπλήρωτο κενό και η πολιτική του κηδεία έγινε στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, όπου παρευρέθηκαν εκ μέρους του Συνδέσμου Συριανών ο πρόεδρος κ. Δημήτρης Βαφίας, η κ. Ντίνα Συκουτρή – Ανδρειωμένου και η κ. Ασπασία Τριανταφυλλίδου. Τη σιγή του πένθους και της οδύνης διέρρηξαν τα «Μαλαματένια Λόγια» που ακούστηκαν δυνατά.

Το Σάββατο 4 Αυγούστου 2018 η Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμουπόλεως, διοργάνωσε την εκδήλωση «Ευχαριστούμε κύριε Μάνο Ελευθερίου», την οποίαν παρακολούθησαν εκπρόσωποι της Δημοτικής αρχής, του Επιμελητηρίου Κυκλάδων κ.ά. και πλήθος κόσμου, που είχε κατακλύσει την βιβλιοθήκη. Η εκδήλωση είχε προγραμματιστεί όταν ήταν εν ζωή ο Μάνος Ελευθερίου. Μίλησαν για τον μεγάλο απόντα και το έργο του, διαβάζοντας αποσπάσματα από αυτό, η κ. Μαρίλα Αγγελοπούλου (σύμβουλος της Βιβλιοθήκης), η κ. Λουκρητία Δούναβη (ποιήτρια), η κ. Νένα Μεντή (ηθοποιός), ο κ. Κώστας Λογαράς (λογοτέχνης), η κ. Μαρία Δαλεζίου (ιστορικός). Η Αγγελική Κοκκίνη και ο Ανδρέας Νιαλόγλου εκτέλεσαν τραγούδια του Μάνου Ελευθερίου (από τη «Μαρκίζα» και τα «Μαλαματένια Λόγια»).

Ο Μάνος Ελευθερίου  προέβαλε την γενέτειρά του Σύρο με κάθε τρόπο και υποστήριζε την Συλλογική Μνήμη με το αρχείο του. Τμήματα του αρχείου του συχνά παρουσιάζονταν σε εκθέσεις, όπως  το περασμένο καλοκαίρι στην Άνω Σύρο. Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) – Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων την Κυριακή 5 Αυγούστου 2018, με αφορμή τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Κων/νου Καβάφη και θέλοντας να αποτίσουν φόρο τιμής στον Μάνο Ελευθερίου, διοργάνωσαν την εκδήλωση «Τιμώντας τη μνήμη του Μάνου Ελευθερίου», με διάφορους ομιλητές και παράλληλα διοργάνωσαν στο αναγνωστήριο έκθεση τεκμηρίων, με αντιπροσωπευτικά δείγματα από τις δωρεές του αρχείου του. Εκτέθηκαν χειρόγραφα του Μάνου Ελευθερίου, παρτιτούρες τραγουδιών του μελοποιημένων από τον Μίκη Θεοδωράκη, επιστολές και καρτ ποστάλ, φωτογραφίες ποιητών, βιβλία για τον Κ. Καβάφη και τον Κ. Παλαμά, τιμητικές πλακέτες (από Δήμο άνω Σύρου, Δισκογραφικές Εταιρείες), έγγραφα για την ιστορία της Σύρου και την Μικρασιατική εκστρατεία, βιβλία-φωτογραφίες που αφορούν την ηθοποιό Ελένη Παπαδάκη, κ.ά.. Η έκθεση διήρκεσε έως την Παρασκευή 17 Αυγούστου 2018.

Επίλογος

«Ατέλειωτη Εκδρομή» (μουσική: Θανάσης Γκαϊφύλλιας)

«Γαλάζια πεύκα τρέχουν στο μυαλό μου, σε τούτη την αξέχαστη εκδρομή,

  τα σύνεργα σκουριάσαν στο γυλιό μου,

  βαρέθηκα να είμαι στη γραμμή.

  Στη γραμμή σαν στρατιώτες που πηγαίνουν

  στον άλλον κόσμο που γυρνούν και δεν πεθαίνουν».

   «Σαν σβησμένο καρβουνάκι» (μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής)

«Πέντε χρόνια σ’ αγαπούσα

  και δεν έβγαζα μιλιά

  και το χώμα δεν πατούσα

  μην τρομάξουν τα πουλιά».

Arrow
Arrow
Slider

Βιβλιογραφία

Ελληνική Βικιπαίδεια – https://el.wikipedia.org/wiki/Μάνος_Ελευθερίου. 

Εφημερίδα «Νέα Σελίδα», Κυριακή 29 Ιουλίου 2018, σελ. 56-57.