Μεγαρο Τσιροπινά

ΜΕΓΑΡΟ ΤΣΙΡΟΠΙΝΑ

Κείμενο – φωτογραφίες από τον κ. Χρήστο Θανόπουλο

Η πλατεία Τσιροπινά και το μέγαρο Τσιροπινά, έδρα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (Π.Ν.Α.), εντοπίζονται ανάμεσα στις οδούς Καλομενοπούλου και  Απόλλωνος, σε μία από τις ωραιότερες περιοχές της Ερμούπολης, όπου συνυπάρχουν εντυπωσιακά κτίρια.

Η πλατεία Τσιροπινά διανοίχτηκε το 1880, αλλά πήρε αργότερα το όνομα του Κωνσταντίνου Αντ. Τσιροπινά που διετέλεσε δήμαρχος από το 1887 έως το 1895. Η περιοχή ανήκε στον Θεσσαλό έμπορο Νικόλαο Μεταξά (1796-1855) έναν από τους πρώτους οικιστές της Ερμούπολης. Το 1982 τοποθετήθηκε στο κέντρο της πλατείας η προτομή του αντιστασιακού αξιωματικού κατά της Χούντας Σπύρου Μουστακλή, ο οποίος είχε υπηρετήσει στην Ερμούπολη. Την προτομή φιλοτέχνησε ο γλύπτης Άγγελος Βλάσης.

Ο Κωνσταντίνος Α. Τσιροπινάς (1845-1919), ήταν γιός του Χιώτη εμπόρου Αντωνίου Τσιροπινά και της Ζηνοβίας Παρπαριά. Παντρεύτηκε το 1875 την Καλλιόπη Εμμ. Σαλούστρου και διαδέχθηκε τον πεθερό του στο βυρσοδεψείο. Υπήρξε επιπλέον ένας από τους ιδιοκτήτες του Νεωρίου, τραπεζίτης και εφοπλιστής. Έκανε τέσσερα παιδιά (τον Αντώνη και τον Εμμανουήλ που ασχολήθηκαν με τις επιχειρήσεις της οικογενείας, ενώ πάντρεψε τις κόρες του Μαρία και Ζενή με τους τραπεζίτες Εμμ. Ε. Λαδόπουλο και Θεμ. Γ. Αράγκη.

Η νεοκλασική οικία Τσιροπινά κτίστηκε (1883-4) από τον εργολάβο Χατζηγεώργιο Γρέκα για λογαριασμό του βιομήχανου Εμμανουήλ Σαλούστρου και του γαμπρού του Κωνσταντίνου Τσιροπινά. Το κτίριο έχει  μονώροφη όψη επί της πλατείας, με προεξέχον μαρμάρινο ιωνικό πρόπυλο στην κύρια είσοδο, που δεν συνδέεται οργανικά με την αρχιτεκτονική του κτιρίου και υπάρχει εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα με την επιγραφή: «Δωρεά Αντωνίου Τσιροπινά».  Η δωρεά πραγματοποιήθηκε με μυστική διαθήκη το 1938, προς το ελληνικό δημόσιο,(δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ το 1957), υπό τον όρο στην οικία να στεγάζεται η Νομαρχία ή διάδοχη της κατάσταση. Η βάση του κτιρίου είναι κτισμένη με δόμους από μάρμαρο και κονίαμα στους αρμούς, ενώ το υπόλοιπο κτίριο είναι σοβατισμένο. Διαιρείται με παραστάδες που φέρουν πήλινα κορινθιακά επίκρανα. Υπάρχει γείσο με μικρά πήλινα φουρούσια (γεισίποδες), κολονάκια στο στηθαίο και δύο γυναικεία αγάλματα πάνω σ’ αυτό, όλα πήλινα. Η πίσω πλευρά του αρχοντικού βλέπει στη θάλασσα και είναι διώροφη, λόγω της μεγάλης υψομετρικής διαφοράς. Το ισόγειο στην πίσω όψη, που αντιστοιχεί με το υπόγειο της πρόσοψης, έχει γίνει με τοξωτά ανοίγματα και διαθέτει θολοδομίες στη βάση, για τη θεμελίωση στους βράχους.

Η μεγάλη ανοικτή βεράντα του 1ου ορόφου, που αντιστοιχεί με το ισόγειο της πρόσοψης, κλείστηκε με τζαμαρία πριν πενήντα περίπου χρόνια.

Η κύρια είσοδος στο μέγαρο είναι μεγαλοπρεπής και αφού ανεβεί κάποιος τα πέντε εξωτερικά και έντεκα εσωτερικά σκαλιά, εισέρχεται σε μεγάλη αίθουσα υποδοχής με πίνακες στους τοίχους, πλούσιο πλαστικό διάκοσμο στην οροφή (γύψινα ανάγλυφα φυτικά μοτίβα σε κορνίζες, περιβάλλουν ρόδακες σε τετράγωνα). Ζώνη με ανάγλυφο φυτικό διάκοσμο και λεοντοκεφαλή επιστρέφει κάθε δίφυλλη θύρα των δωματίων, που είναι διατεταγμένα γύρω από ένα διάδρομο σε σχήμα Π. Ορισμένα δωμάτια σώζουν τις γύψινες διακοσμήσεις στις οροφές.

Η πίσω κλειστή βεράντα με την μοναδική θέα προς τα Βαπόρια και τη θάλασσα, λούζεται στο άπλετο ηλιακό φως, φέρει δύο διακοσμητικές κόγχες στους πλευρικούς τοίχους και επικοινωνεί με την κεντρική αίθουσα – γραφείο του χωρικού Αντιπεριφερειάρχη Κυκλάδων, γύρω από την οποία διατάσσονται όλα τα δωμάτια.

Το μέγαρο Τσιροπινά αποτελεί ουσιαστικά το διοικητήριο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (τηλ. 2281361500), που παλαιότερα ονομαζόταν Νομαρχία Κυκλάδων και αργότερα είχε μετονομαστεί σε Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κυκλάδων.

Στεγάζεται ο χωρικός Αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων, η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Λειτουργίας, το Περιφερειακό Συμβούλιο, η Διεύθυνση Διοίκησης Κυκλάδων (Τμήμα Προσωπικού), η Διεύθυνση Οικονομικού Κυκλάδων, η Γραμματεία Οικονομικής Επιτροπής, η Αυτοτελής Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών (σύνολον περίπου 25 άτομα).

Η Π.Ν.Α. υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, είναι μία από τις δεκατρείς διοικητικές περιφέρειες της Ελλάδος, που περιλαμβάνει τα νησιωτικά συμπλέγματα των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου. Έχει έδρα την Σύρο και έκταση 5.286 χλμ2., δηλαδή 4% της συνολικής έκτασης της χώρας, με πληθυσμό 308.975 κατοίκους (απογραφή 2011).

Περιλαμβάνει συνολικά 13 Περιφερειακές Ενότητες (Π.Ε.) περισσότερες από οποιαδήποτε περιφέρεια της χώρας, στις οποίες υπάγονται οι 33 δήμοι της, π.χ. Π.Ε. Σύρου, Δήμος Σύρου – Ερμούπολης, έκταση 102,4 χλμ2., πληθυσμός 21.507, Π.Ε. Ρόδου, Δήμος Μεγίστης, Ρόδου, Σύμης, Τήλου, Χάλκης, κ.λπ. Οι διοικούντες την Περιφέρεια (Περιφερειάρχης, Αντιπεριφερειάρχης, Περιφερειακό Συμβούλιο) είναι αιρετοί και εκλέχθηκαν στις τελευταίες δημοτικές εκλογές (2014). Έχει εκλεγεί Περιφερειάρχης ο κ. Χατζημάρκος Γεώργιος με έδρα την Σύρο. Χωρικός Αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων είναι ο κ. Λεονταρίτης Γεώργιος, Δωδεκανήσου ο κ. Κόκκινος Χαράλαμπος, ενώ υπάρχουν 5 θεματικοί αντιπεριφερειάρχες (Συγκοινωνιών, Τουρισμού, κ.ά.), διορισμένοι από τον Περιφερειάρχη. Επίσης, έχουν εκλεγεί 49 Περιφερειακοί Σύμβουλοι (από τη Σύρο ο κ. Δαδάος Μάρκος, η κ. Παπίτση Χρηστιάνα και ο κ. Μακρυωνίτης Γεώργιος). Οι συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου, λαμβάνουν χώρα κάθε μήνα εκ περιτροπής στη Σύρο (στην Αίθουσα Συνεδριάσεων Ξενοδοχείου Ερμής ή Αίθουσα Επιμελητηρίου Κυκλάδων, Αγ. Νικολάου 6) ή στη Ρόδο (Περιφερειακό Μέγαρο), κάποιες φορές με τηλεδιάσκεψη μεταξύ Σύρου – Ρόδου και σπανίως σε άλλα νησιά π.χ. Λέρο, Νάξο, Κω (σε αίθουσες συνεδριάσεων ξενοδοχείων).

Επίσης, συνεδριάζουν 1-2 φορές το μήνα οι διάφορες επιτροπές, Οικονομική, Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης, Τουρισμού, Περιβάλλοντος. Τα θέματα που εξετάζονται στο Περιφερειακό Συμβούλιο και στις επιτροπές αφορούν έργα οδικού δικτύου, κατασκευή εργοστασίων αφαλάτωσης, συντήρηση δικτύου ύδρευσης, κατασκευή λιμενικών έργων, διενέργεια ψεκασμών κατά δάκου – κουνουπιών, κ.ά. Η Π.Ν.Α. διαχειρίζεται κονδύλια κρατικά και κοινοτικά. Σημαντικές αρμοδιότητες έχει ο Έπαρχος και ο Εκτελεστής Γραμματέας. Οι Έπαρχοι είναι πολιτικοί προιστάμενοι των υπηρεσιών, των κατά τόπους Π.Ε..Υπάρχει η Περιφερειακή Επιτροπή Ισότητας των φύλων και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Ν. Αιγαίου.

Οι διευθύνσεις – τμήματα της Π.Ν.Α. έχουν γραφεία τόσο στη Σύρο όσο και στη Ρόδο, όπως η Αυτοτελής Δ/νση Νομικών Υπηρεσιών, Αυτοτελής Δ/νση Πολιτικής Προστασίας (σε όλες τις Π.Ε.), Αυτοτελές Τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου, Αυτοτελές Τμήμα Παλλαϊκής Άμυνας και Πολιτικής Σχεδίασης Εκτάκτων Αναγκών, Γραφείο Τύπου, Δημοσίων και Διεθνών Σχέσεων, Δ/νση Διαφάνειας και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Δ/νση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού (Τμήμα Εφαρμογής Προγραμμάτων και Έργων, κ.ά.), Δ/νση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού (Τμήμα Υδροοικονομίας, Περιβάλλοντος, κ.ά.), Δ/νση Τεχνικών Έργων (Τμήμα Μελετών, Εκτέλεσης Έργων, Εργαστηρίων και Ποιοτικού Ελέγχου, Τεχνικής Υποστήριξης μικρών δήμων, κ.ά.), Γενική Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (Τμήμα Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου, Πολιτικής Γης και Διαχείρισης Ακινήτων ΥΠΑΑΤ, Δ/νση Αλιείας, Υδατοκαλλιεργειών και Μεταποίησης, Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας, Προβολής και Προώθησης Αγροτικών Προϊόντων, κ.ά.), Γενική Δ/νση Ανάπτυξης (Τμήμα Βιομηχανίας, Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Τμήμα Εμπορίου, Γραφείο Ελέγχου Αγοράς, Τμήμα Επαγγέλματος, Δ/νση Τουρισμού, Αθλητισμού και Δια Βίου Μάθησης, κ.ά.), Γενική Δ/νση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας (Τμήμα Υπηρεσιών και Επαγγελμάτων Υγείας, Περιβάλλοντος Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου, Κοινωνικής Αρωγής –Μέριμνας, κ.ά.), Γενική Δ/νση Μεταφορών και Επικοινωνιών (Τμήμα Αδειών Κυκλοφορίας, Χορήγησης Αδειών Οδήγησης, ΚΤΕΟ, Ακτοπλοΐας και Αερομεταφορών, κ.ά.).

Η Π.Ν.Α. περιλαμβάνει τις εταιρείες Γαληνός – Δελφίνι της Ζωής και της Ελπίδας, Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Ν. Αιγαίου «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.», «READ A.E.», Περιφερειακό Φυτώριο Ν. Αιγαίου Α.Ε.. Παρέχει Υπηρεσίες επιστημονικής – τεχνικής υποστήριξης, ωρίμανσης, παρακολούθησης έργων, στα πλαίσια των ΕΣΠΑ. Επίσης, διοργανώνονται ημερίδες, σεμινάρια, γίνεται εκπόνηση μελετών, συμμετοχή σε διεθνείς συναντήσεις, παρακολούθηση ευρωπαϊκών θεσμικών οργανώσεων. Επιπλέον, υπάρχει ο «ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ» (INVEST IN GREECE), προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης ενηλίκων, ο «ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗΣ του Πολίτη και της Επιχείρησης».

Είναι σε εξέλιξη το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) της Ελλάδας 2014-2020, το South Aegean Region 2019-2020 European Region of Gastronomy, ALTER ECO Πρόγραμμα της Ε.Ε., επισκευής, συντήρησης, ανάπλασης, παραδοσιακών μονοπατιών. Στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.2888 syzefxis.gov.gr μπορεί κανείς να αναζητήσει τις αποφάσεις των Περιφερειακών Συμβουλίων.

Σε αντιδιαστολή με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Π.Ν.Α.), της οποίας η ηγεσία είναι αιρετή, υπάρχει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου (Α.Δ.Α.), η οποία επίσης υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, αποτελεί βαθμίδα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και συστάθηκε το 2011, σύμφωνα με τη νέα διοικητική διαίρεση της χώρας. Περιλαμβάνει τις περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου (νομοί Χίου, Λέσβου, Σάμου, Κυκλάδων, Δωδεκανήσου) και έχει έδρα τον Πειραιά. Επικεφαλής είναι ο Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (πρώην Γενικός Γραμματέας), ο οποίος διορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση και έχει θητεία 5 χρόνια. Την θέση κατέχει ο κ. Θεοδωρίδης Νίκος (Ακτή Μιαούλη 83 και Μ. Μπότσαρη 2-8, Πειραιάς, τηλ. 213-20256806).

Υπάρχει Δ/νση Πολιτικής Προστασίας, Γενική Δ/νση Εσωτερικής Λειτουρ-γίας, (Τμήμα Πληροφορικής, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Ιθαγένειας – Αδειών Διαμονής και Ελέγχου – Πολιτογράφησης), Γενική Δ/νση Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής (Τμήμα Πολεοδομικών Σχεδιασμών και Εφαρμογών), Δ/νση Υδάτων (Τμήμα Παρακολούθησης – Προστασίας Υδάτινων Πόρων), Γενική Δ/νση Δασών και Αγροτικών Υποθέσεων (Τμήμα Προστασίας Δασών, Αναδασμού και Εποικισμού, Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και Αλιείας, Γραφείο Ανάπτυξης Θήρας, Ιχθυοπονίας, Δασοαναψυχής, Γραφείο διεθνών συμβάσεων, κ.ά.). Οι ανωτέρω Διευθύνσεις – Τμήματα της Α.Δ.Α. υπάρχουν τόσο στο Βόρειο, όσο και στο Νότιο Αιγαίο.

Παραθέτουμε χρήσιμες υπηρεσίες της Α.Δ.Α. στην Ερμούπολη. Η Δ/νση Δασών Ν. Κυκλάδων βρίσκεται Κλ. και Κυπαρίσσου Στεφάνου 8, (κ. Αλεξιάδου Άρτεμις, τηλ. 22810 85509), μαζί με το Γραφείο Ανάπτυξης Θήρας, Ιχθυοπονίας, Δασικής Αναψυχής και το Τμήμα Δασικών Χαρτογραφήσεων. Η Διεύθυνση Υδάτων Ν. Αιγαίου υπάρχει στην οδό Επτανήσου 35, (τηλ. 22813 60284, 22810 80860). Ανάμεσα στους ρόλους της Α.Δ.Α. είναι και η άσκηση ελέγχου στις αποφάσεις των Δήμων. Το διοικητήριο της Α.Δ.Α. στην Σύρο, βρίσκεται στο κτίριο που κατέλαβε την θέση του παλιού Δημοτικού Κρεοπωλείου – Σχολές Εμποροπλοιάρχων (Ακτή Εθνικής Αντιστάσεως και Σικίνου – Φιλίνη), στο λιμάνι της Ερμούπολης.

Βιβλιογραφία

Αγριαντώνη Χριστίνα, Φενερλή Αγγελική, Ερμούπολη – Σύρος, Ιστορικό Οδοιπορικό, Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης της Ερμούπολης, Εκδόσεις Ολκός, Αθήνα 2000, σελ. 96, 98.

Τραυλός Ιωάννης, Κόκκου Αγγελική, Ερμούπολη, Έκδοση Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος, Αθήνα 1980, σελ. 180, 182.

http://www.apdaigaiou.gov.gr

https://el.wikipedia.org/wiki/ΑποκεντρωμένηΔιοίκησηΑιγαίου

http://pnai.gov.gr

http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=ΠεριφέρειαΝοτίουΑιγαίο

Φωτογραφίες από τον εσωτερικό χώρο..

Arrow
Arrow
Slider