Από το Σύριγγα στις Σχιζομενές

Από το Σύριγγα στις Σχιζομενές

Από τον Σύριγγα, στις Σχιζομενές

και την Σπηλιάτου Λεντίνου

Κείμενο – Φωτογραφίες:  Χρήστου Θανόπουλου

Ένα αυγουστιάτικο πρωινό ανηφόρισα με το αυτοκίνητο προς την Άνω Σύρο, θαυμάζοντας από μακριά την μεσαιωνική πόλη και μπήκα στην Απάνω Μεριά. Προσέγγισα τον οικισμό του Σύριγγα, με την περίφημη πηγή κρυμμένη στη σπηλιά, δίπλα από την κληματαριά και την συκιά. Άφησα το αυτοκίνητο 100 μέτρα μετά την εκκλησία του Άη-Γιάννη, στο τέλος του τσιμεντόδρομου που συνεχίζει ως χωματόδρομος και μία ξύλινη επιγραφή  σηματοδοτεί την αρχή του μονοπατιού προς Σχιζομενές, Σπηλιά Λεντίνου.

Ο χωματόδρομος κινείται περιμετρικά του βουνού του Σύριγγα (ύψος 434 μ.), με τις τέσσερις λευκές ανεμογεννήτριες, περνώντας από τις δυτικές υπώρειες του, όπου η περιοχή φέρει το όνομα Χάλαρα. Από την αρχή της πορείας η θέα είναι μαγευτική προς την παραλία της Λίας, με τον περίφημο «Αερόλιθο» ή «Μαυροβολάδα» να δεσπόζει πάνω από το μονοπάτι Κάμπου – Λίας και στο βάθος την παραλία των Γραμμάτων.

Το απέραντο γαλάζιο του πελάγους και τα γύρω νησιά, Σέριφος, Κύθνος, Γυάρος, Τήνος μαγνητίζουν το βλέμμα. Προσπερνώ έναν περιστεριώνα και τις δύο τελευταίες οικίες, σκουρογάλαζου και καστανού χρώματος αντίστοιχα και εισέρχομαι στο μονοπάτι που ακολουθεί πορεία δυτική, κάτω από την κορυφογραμμή του Κρικάκη. Η θέα προς τον βαθύ, στενό, κόλπο Αυλάκι, την παραλία του Αετού, της Βαρβαρούσας και την βραχώδη προεξοχή του Κατακέφαλου στο Γαλησσά, είναι μοναδική.

Φθάνω στο λατομείο Κρικάκη, με τις κατακόρυφες «μαχαιριές» στα βράχια και τους λιθοσωρούς. Από εδώ αλλά και από το λατομείο του Δυόσμου πάνω από την παραλία Μαρμάρι κατέβαιναν οι μαρμάρινοι ογκόλιθοι με τη βοήθεια κάρων και υποζυγίων βοδιών ή μουλαριών, στην παραλία Αγ. Λουκά και ταξίδευαν διά θαλάσσης στην Ερμούπολη, για να οικοδομηθούν τα μοναδικά αρχοντικά της. Στην άκρη του λατομείου υπάρχουν δύο πέτρινα σπιτάκια. Στο πρώτο σπιτάκι, αυτό με την πεσμένη στέγη, το όμορφο τζάκι και τις εσοχές με τα πέτρινα ράφια, ξεκουράζονταν καμιά δεκαπενταριά πρόβατα, βρίσκοντας καταφύγιο από τις καυτερές ακτίνες του ηλίου.

Η παρουσία μου τα θορύβησε και απομακρύνθηκαν πανικόβλητα. Έφθασα σε ένα ξέφωτο, όπου η πλαγιά ήταν ομαλή και η παραλία της Λίας φαινόταν τόσο κοντινή, που ωσάν σειρήνα με καλούσε κοντά της. Το ταχύπλοο σκάφος από  το Κίνι προσέγγιζε την αμμουδιά της, ενώ το πλοίο της γραμμής Πειραιά – Σύρου ετοιμαζόταν να παρακάμψει το Διαπόρι και Πετρίτη, τα βορειότερα ακρωτήρια της Σύρου. Επέστρεψα στο λατομείο Κρικάκη και κατέβηκα την πλαγιά, για να μπω στο μονοπάτι που καταλήγει στις Σχιζομενές. Έφθασα σε πέτρινη πύλη με το κιτρινόλευκο σημάδι του μονοπατιού. Στα δεξιά μου αντίκρισα τα βράχια των Σχιζομενών. Σκαρφάλωσα και  έφθασα μπροστά στο εντυπωσιακό χάσμα, ενώ στο βάθος φαινόταν ο Καθρέφτης, η ελαφρώς κοίλη ασβεστολιθική πλάκα των Γραμμάτων. Οι Σχιζομενές οφείλουν την ύπαρξή τους σε ένα γεωλογικό φαινόμενο κατακρήμνισης – καθίζησης πετρωμάτων, που έχουν αποκοπεί από το μητρικό πέτρωμα, σχηματίζοντας δύο στενά φαράγγια. Κατηφορίζοντας νοτιοδυτικά από τις Σχιζομενές έφτασα στην εντυπωσιακή Σπηλιά του Λεντίνου με το μεγάλο άνοιγμα. Εδώ ζούσε η οικογένεια του Λεντίνου, μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σε έναν ενιαίο χώρο, διαχωριζόμενο σε διαφορετικά επίπεδα με σκαλιά. Ξεχωριστός ο χώρος του υπνοδωματίου με πετρόκτιστο τοίχο και εσωτερικό παράθυρο, με θέα προς τον Σύριγγα και το Αυλάκι.

Πεζούλες δημιουργούσαν μικρά χωράφια – μποστάνια και διάσπαρτες ελιές στη ρεματιά, έπαιζαν ζωτικό διατροφικό ρόλο. Νερό η οικογένεια προμηθευόταν από κοντινή πηγή στον απέναντι Απήγανο. Υπήρχαν οικόσιτα ζώα. Ξαπλωτά κιούπια με την κυκλική σχιστόπλακα στο στόμιο , χρησίμευαν ως κυψέλες και προμήθευαν την οικογένεια με μέλι, ενώ η θάλασσα παρείχε τα ψάρια της. Με τις σκέψεις στη λιτή σκληρή ζωή των Απανωσυριανών και των παλιών Κυκλαδιτών, ξεκίνησα τον δρόμο της επιστροφής. Οι πλαγιές που νωρίτερα είχα κατέβει γρήγορα με ευκολία, τώρα φάνταζαν απειλητικές και ατελείωτες, διότι έπρεπε να τις διασχίσω, κερδίζοντας ύψος, πατώντας πάνω σε καπαριές, φασκομηλιές, αφάνες, θυμάρια, εκτός μονοπατιού.

Ύστερα από μία κοπιαστική ανοδική πορεία, έφθασα σχεδόν κάτω από τις ανεμογεννήτριες του Σύριγγα. Είχα απομακρυνθεί από τον χωματόδρομο που οδηγεί στον Άη-Γιάννη και τον οικισμό του Σύριγγα. Ακολούθησα δυτική πορεία για να γυρίσω στον χωματόδρομο, αφού προσπέρασα αρκετές κυψέλες. Επέστρεψα στο αυτοκίνητο, χωρίς να έχω χορτάσει το ανόθευτο τοπίο με τους αγέρωχους βράχους και τις καταγάλανες παραλίες. Με  συνόδευαν οι εικόνες των  απανωσυριανών οικισμών, με τα κουκλίστικα λευκά σπιτάκια, σπαρμένα στις κοιλάδες και τις ξερολιθιές που σαν κορδέλες περιτρέχουν νωχελικά τις ομαλές πλαγιές. Η κούραση και ο ιδρώτας είχαν πλέον ξεχαστεί. Έμεινε μόνο η αίσθηση της ευφορίας και της πληρότητας που απλόχερα η Φύση χαρίζει, αλλά και η προσμονή για την επόμενη εξόρμηση.

Βιβλιογραφία

Γαλανόπουλος Τάκης, Τα μονοπάτια της Απάνω Μεριάς Σύρου, Παράθυρο στο παρελθόν και στο μέλλον, Συριανά Γράμματα, Τεύχος 1, Περίοδος Δ΄ Απρίλιος 2017, Εκδόσεις εκπαιδευτηρίων Άγιος Παύλος.

ΣΚΑΪ ΧΑΡΤΕΣ, 305 ΣΥΡΟΣ, 1:20.000, Πεζοπορικός Χάρτης, εκδόσεις TERRAIN & ΣΚΑΪ.

Μερικές φωτογραφίες από τη διαδρομή

Arrow
Arrow
Slider