Εκδρομή στη Νεμέα – Ναύπλιο

Εκδρομή στη Νεμέα – Ναύπλιο

Εκδρομή στη Νεμέα – Ναύπλιο

Κείμενο – φωτογραφίες από τον κ. Χρήστο Θανόπουλο

Το Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2018, 40 μέλη και φίλοι του Συνδέσμου Συριανών πραγματοποίησαν εκδρομή στη Νεμέα και το Ναύπλιο. Ο καταγάλανος ουρανός και ο λαμπρός ήλιος προοιώνιζαν μια συναρπαστική περιήγηση.

Στο τέρμα της οδού Στεφάνου Μίλλερ και δίπλα στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου της Νεμέας, μάς υποδέχθηκε η ευγενέστατη αρχαιολόγος – ξεναγός μας κυρία Βιβή Αρμένη και το ταξίδι στο υπέροχο παρελθόν της Αρχαίας Νεμέας ξεκίνησε. Η Νεμέα είναι ένα από τα τέσσερα πανελλήνια ιερά όπου ετελούντο Πανελλήνιοι αγώνες (αθλητικοί, ιππικοί και στα άλλα τρία ιερά Δελφών – Ολυμπίας – Ισθμίας και μουσικοί, ποιητικοί), αφού προηγουμένως κηρυσσόταν εκεχειρία. Η πρώτη διοργάνωση των Νέμειων αγώνων έγινε το 573 π.Χ. (τα Ολύμπια είχαν ξεκινήσει ήδη από το 776 π.Χ.) και από τότε ετελούντο κάθε δύο χρόνια προς τιμήν του τοπικού ήρωα Οφέλτη, υπό την αιγίδα της κοντινής πόλεως των Κλεωνών και αργότερα του Άργους. Οι Αργείοι πήραν τους αγώνες στην πόλη τους μετά την καταστροφή του αρχαϊκού ναού του Διός (415 π.Χ.), στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Επί Μεγάλου Αλεξάνδρου και Μακεδονικής κυριαρχίας, ξεκίνησε μεγάλο οικοδομικό πρόγραμμα (330 – 320 π.Χ.) στην Νεμέα. Κτίστηκε νέος λαμπρός ναός του Διός, επιτομή της  ναοδομίας του ύστερου 5ου π.Χ. αιώνα και της ελληνιστικής εποχής, με περιστύλιο (πτερό) 6×12 δωρικών κίονων. Η διώροφη κιονοστοιχία που περιέτρεχε τις τρεις πλευρές του σηκού, ήταν κορινθιακού ρυθμού στο κάτω μέρος και ιωνικού στο πάνω. Εντυπωσιάζουν οι εξαιρετικά λεπτές αναλογίες των εννέα όρθιων κιόνων από πωρόλιθο, που συνομιλούν με τον γαλανό ουρανό, υμνώντας το κάλλος της Αρχαίας Ελλάδος. Στο πίσω μέρος του ναού υπήρχε άδυτο (μικρή υπόγεια αίθουσα με κλίμακα), όπου πιθανότατα ασκείτο η μαντική τέχνη. Παράλληλα με τον ναό έχουν οικοδομηθεί τρεις σειρές κτιρίων (οικίες ιερέων – αξιωματούχων, μεγάλος διώροφος ξενώνας αθλητών στη θέση του οποίου τον 5ο αι. μ.Χ. κτίστηκε παλαιοχριστιανική βασιλική και εννέα οίκοι διαφόρων πόλεων – κρατών). Δυτικά των κτιρίων υπήρχε παλαίστρα και συγκρότημα λουτρών, με οκτώ θαυμάσια διατηρημένους πέτρινους λουτήρες για την προετοιμασία των αθλητών και πιο πέρα το ιερό του Οφέλτη με περίβολο, βωμό, αφιερώματα κ.λπ.. Τα ερείπια των κτιρίων που βλέπει ο επισκέπτης είναι κυρίως από την ελληνιστική εποχή. Η επίσκεψη στο Μουσείο ήταν εξίσου ενδιαφέρουσα. Εκτίθενται όργανα αθλητών (αλτήρες, δίσκοι δισκοβολίας, στλεγγίδες), αγγεία, κεραμικός διάκοσμος κτιρίων, αγάλματα, τα αντικείμενα και τα οστά του τελευταίου παλαιοχριστιανού που βρήκε καταφύγιο τον 6ο αι. μ.Χ. στην καμαροσκεπή είσοδο του Σταδίου. Εκπληκτική η αίθουσα με τα κτερίσματα (χρυσά κοσμήματα, σφραγιδόλιθους κ.ά.) από το μυκηναϊκό νεκροταφείο των Αηδονιών (ένα  από τα πλουσιότερα της Πελοποννήσου), τα οποία αφού εκλάπησαν από αρχαιοκάπηλους (1976), εντοπίστηκαν σε δημοπρασία στις ΗΠΑ (1995) και τελικά επαναπατρίστηκαν (1996). Πολλά όμως, άγνωστο πόσα, έχουν χαθεί οριστικά.

Η περιήγηση επεφύλασσε μία ξεχωριστή εμπειρία στο Στάδιο της Αρχαίας Νεμέας. Αφού περάσαμε δίπλα από την περίστυλη αυλή των αποδυτηρίων, διασχίσαμε την πλήρως αποκαταστημένη θολωτή σήραγγα – είσοδο του Σταδίου, μήκους 35 μ., εκεί όπου αυτοσυγκεντρώνονταν οι αθλητές, πριν εισέλθουν στον αγωνιστικό στίβο του Σταδίου, με τους 40.000 θεατές . Η θολωτή κατασκευή είναι σύγχρονη των μακεδονικών τάφων και αποδεικνύει ότι οι Έλληνες είχαν κατακτήσει και την θολωτή τοιχοποιία. Βρέθηκαν graffiti που χάραξαν οι αθλητές στον τοίχο την ώρα της αναμονής! Το Στάδιο της Νεμέας μήκους 178 μ., είναι το πρώτο με πέταλο και είχε στην αφετηρία βαλβίδα με πέτρινη βάση και μηχανισμό ξύλινων πασσάλων-σχοινιών (ύσπληγα), για την ταυτόχρονη εκκίνηση των αθλητών στους αγώνες δρόμου. Οι αθλητές αγωνίζονταν κατά κατηγορίες (παίδες, έφηβοι, ενήλικες) και το έπαθλο ήταν ένα στεφάνι αγριοσέλινου.

Ο Αμερικανός καθηγητής αρχαιολογίας Στήβεν (Στέφανος) Μίλλερ οραματίστηκε την ανασκαφή της Νεμέας και την αναβίωση στη σύγχρονη εποχή των αρχαίων αγώνων. Ήρθε στη Νεμέα (1973) αγόρασε 140 στρέμματα αγροτικής γης και ξεκίνησε τις ανασκαφές. Έκτισε το Μουσείο (1975–1984), απεκάλυψε το Στάδιο και άρχισε την διοργάνωση των σύγχρονων Νέμειων Αγώνων. Οι τελευταίοι έγιναν το 2016 και οι επόμενοι προγραμματίζονται για το 2020. Η χρηματοδότηση όλων αυτών των έργων έγινε μέσω του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϋ και προήλθε από δωρεές Αμερικανών φιλελλήνων. Δικαίως ο Στήβεν Μίλλερ πολιτογραφήθηκε Έλληνας και του απονεμήθηκε το παράσημο του Ταξιάρχη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για την πολύχρονη προσφορά του προς την Ελλάδα.

Μετά την ολοκλήρωση της ξενάγησης στον αρχαιολογικό χώρο, η ομάδα επισκέφθηκε στο διπλανό χωριό Αρχαία Νεμέα (πρώην Αγ. Γεώργιος) το οινοποιείο Παλυβού, όπου ξεναγήθηκε στον αμπελώνα και στο κελάρι – αίθουσα οινογνωσίας με τα μεγάλα δρύινα βαρέλια. Η ευρύτερη περιοχή της Νεμέας, γνωστή από την αρχαιότητα για τον περίφημο «Φλιάσιο οίνο», φιλοξενεί αμπελώνες έκτασης 25.000 στρεμμάτων και 35 οινοποιεία. Είναι η μεγαλύτερη οινοπαραγωγός περιοχή των Βαλκανίων. Περίφημο το «Αγιωργίτικο», δηλαδή ο ξηρός ερυθρός οίνος Νεμέας ΠΟΠ. Τα ελληνικά κρασιά είναι υψηλού επιπέδου και περιέχουν λιγότερα θειώδη (συντηρητικά), σε σχέση με τα κρασιά της Γαλλίας και της Βόρειας Ιταλίας, όπου οι συχνές βροχοπτώσεις σαπίζουν τα σταφύλια. Μετά την απαραίτητη επίσκεψη στο πωλητήριο, η εκδρομική ομάδα αναχώρησε για τον τελευταίο σταθμό, το ρομαντικό Ναύπλιο, πρωτεύουσα του Καποδίστρια και του Όθωνα.

Ακολούθησε φαγοπότι στο ατμοσφαιρικό – βιομηχανικού design Μεζεδοπωλείο «Μέντα», όπου τα κεμπάπ και τις σπαλομπριζόλες, διαδεχόντουσαν το ριζότο θαλασσινών και το μυδοπίλαφο. Κατόπιν η ομάδα είχε την ευκαιρία να απολαύσει μια γρήγορη βόλτα ανάμεσα στα νεοκλασσικά αρχοντικά, κάτω από τη σκιά των βενετσιάνικων κάστρων της Ακροναυπλίας και του επιβλητικού Παλαμιδίου. Εντυπωσιακά τα πολύχρωμα φωταγωγημένα καταστήματα και η κεντρική πλατεία Συντάγματος. Στο λιμάνι το Μπούρτζι άγρυπνος φρουρός, αποχαιρετούσε τις τελευταίες ροζ – μαβιές αναλαμπές του δειλινού, σε αντιπαράθεση με τον κατακίτρινο ορίζοντα. Ένα παγωτό στο χέρι από τον «Ιταλό» και ξανά στο πούλμαν για την επιστροφή στην Αθήνα.

Βιβλιογραφία

Παπαχατζής Νικόλαος, Αρχαία Κόρινθος, Τα Μουσεία της Κορίνθου, Ισθμίας και Σικυώνος, σελ. 72-73, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1984.

Christopher Mee, Antony Spawforth, Αρχαιολογικός Οδηγός της Πελοποννήσου, σελ. 102-107, 128, Εκδόσεις Leadercom, Αθήνα 2001

https://elwikipedia.org/Στήβεν Γ. Μίλλερ

Arrow
Arrow
Slider