Ο Έρνστ Τσίλλερ και το Δημαρχείο της Ερμούπολης

Ο Έρνστ Τσίλλερ και το Δημαρχείο της Ερμούπολης

Ο Έρνστ Τσίλλερ και το Δημαρχείο της Ερμούπολης

Από την κ. Μαρία Ρώτα

Νομίζω ότι αξίζει να ασχοληθεί κανείς και να μάθει ό,τι είναι γνωστό για τον Τσίλλερ, τον Γερμανό, που ομόρφυνε όχι μόνο την Ερμούπολη, αλλά και την Ελλάδα με τις μοναδικές αρχιτεκτονικές δημιουργίες του.

Πηγαίνουμε πίσω στην καρδιά του 19ου αι., όταν για τον Τσίλλερ η μικρή Ελλάδα ήταν ένα μάλλον ασήμαντο βασίλειο στην άκρη της Ευρώπης.

 Ήταν μια χώρα που την είχε ακουστά από την ιστορία της, αλλά έμοιαζε με μακρινό απόηχο. Κι όμως σ’ αυτή τη χώρα, που δεν γνώριζε, έθεσε τις βάσεις μιας νέας ζωής και δραστηριότητας. Όταν κατά καιρούς επισκεπτόταν τη Γερμανία, η οικογένειά του έλεγε, ήλθε ο «Έλληνας».

Ο Θεόφιλος Χάνσεν ήταν αυτός που ανέδειξε το ταλέντο του Τσίλλερ. Του έδωσε ευκαιρίες, έμπνευση, δουλειά και το σπουδαιότερο, την παρακολούθηση των έργων της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Τσίλλερ ήταν άνθρωπος φιλοπερίεργος, φιλομαθής, με τόλμη και όραμα.

Τόλμησε και έκανε ανασκαφές και απεκάλυψε το Παναθηναϊκό Στάδιο! Αυτή η δραστηριότητα τον έκανε πολύ γνωστό στην Αθηναϊκή κοινωνία και έγινε φίλος με τον Βασιλέα Γεώργιο Α’.

Ο Τσίλλερ έκανε την Αθήνα σπίτι του. Παντρεύτηκε την Ελληνίδα Σοφία Δούδου που γνώρισε στη Βιέννη, καλλιεργημένη, σολίστ του πιάνου και μητέρα των πέντε παιδιών τους.

Το αρχιτεκτονικό γραφείο του είχε αποκτήσει πελατεία που συνεχώς μεγάλωνε και τις δεκαετίες 1880 και 1890 είχε φθάσει στην κορύφωσή του.

Τότε σχεδίασε σπουδαία έργα:

Το Βασιλικό Θέατρο (Εθνικό σήμερα), το Μέγαρο Σταθάτου, το Μέγαρο Μελά, το Παλάτι του Διαδόχου (Προεδρικό Μέγαρο σήμερα), το Δημοτικό Θέατρο Πάτρας, το Ιλίου Μέλαθρον (οικία Σλήμαν) κ.α. Ο Τσίλλερ γέμισε το αστικό τοπίο της Αθήνας, του Πειραιά και άλλων πόλεων με 500 και πλέον κτίρια που είχαν αρχιτεκτονική ποιότητα και νεοκλασική μεγαλοπρέπεια.

Ερμούπολη: το Δημαρχείο της

Από το βιβλίο της Μ. Αδάμη «Έρνστ Τσίλλερ 1837 – 1923 η Τέχνη του Κλασικού» έχουμε τις πληροφορίες, που υπάρχουν και στο ιστορικό Αρχείο του Δήμου.

«…Το 1891 οι υπηρεσίες του Δημαρχείου εγκαθίστανται στο νέο κτίριο, παρ’ ότι το έργο δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη λόγω του μεγάλου κόστους. Χρειάστηκαν άλλα 7 χρόνια για την ολοκλήρωσή του».

«Κατά τη διάρκεια της ανέγερσης πραγματοποιήθηκαν αρκετές αλλαγές στην αρχική πρόταση. Όλες όμως σχεδιάστηκαν από τον ίδιο τον Τσίλλερ, πράγμα σπάνιο για μια εποχή όπου ο ένας αρχιτέκτων επενέβαινε με σχετική ευκολία στα σχέδια του άλλου. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το κτίριο να διέπεται από ενιαίο ύφος και να είναι συνεπές ως προς τις γενικές αρχές του».

«Μία από τις βασικές αλλαγές ήταν η μεταφορά της κεντρικής εισόδου από το ισόγειο στον όροφο. Το πλατύ μαρμάρινο κλιμακοστάσιο που προστέθηκε, προσέδωσε ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια στο κτίριο».

«Οι εσωτερικοί χώροι έχουν περιμετρικά τοξοστοιχίες με πεσσούς και στους δύο ορόφους και καλύπτονται με σιδερένια δίκλιτη γυάλινη στέγη. Η λύση αυτή να καλύπτονται τα αίθρια με γυαλί δίνει στο χώρο ιδιαίτερη ποιότητα, γίνεται φωτεινός, ελαφρός και ευχάριστος».

«Σε όλους τους διαδρόμους του Δημαρχείου, οι τοξοστοιχίες καλύφθηκαν με κυλινδρικούς θόλους και σταυροθόλια στις γωνίες. Η εσωτερική διακόσμηση που είχε προβλέψει ο Τσίλλερ δεν πραγματοποιήθηκε τότε. (Ήρθε όμως σήμερα ο διάκοσμος και στόλισε τον χώρο, 100 χρόνια αργότερα)».

«Το Δημαρχείο υψώνεται επιβλητικό, μνημειακό και κομψό ταυτόχρονα! Το μεγάλο κλιμακοστάσιο, πλάτους 15,5 μ., οδηγεί σε μαρμάρινο πρόπυλο που επιστέφεται από αέτωμα. Τον προθάλαμο στολίζουν κίονες τοσκανικού ρυθμού. Θαυμάσιο κλιμακοστάσιο οδηγεί στον όροφο και καλύπτεται από γυάλινη περίτεχνη οροφή. Στο κτίριο υπάρχουν δυο ακόμα κλιμακοστάσια πανέμορφα, που δεν χρησιμοποιούνται».

«Εξωτερικά, ο πρώτος και δεύτερος όροφος κοσμούνται από κίονες και ημικίονες τοσκανικού και ιωνικού ρυθμού. Οι πύργοι που τονίζουν τις γωνίες και ισορροπούν το κεντρικό αέτωμα, φιλοξενούν πεσσούς κορινθιακού ρυθμού. Οι τρούλοι που είχαν σχεδιασθεί δεν έγιναν ποτέ».

Αυτή η αρχοντιά και η φινέτσα που εκπέμπει το κτίριο του Δημαρχείου δείχνει ότι εκείνη την εποχή η Ερμούπολη βρισκόταν σε πλήρη ακμή. Με την εμπορική άνθιση που συνοδευόταν από αντίστοιχη πνευματική και πολιτιστική (σχολεία, θέατρα, φιλαρμονική, μουσείο, λέσχες, εκδοτικοί οίκοι), συμβάδιζε, όπως ήταν φυσικό, ανάλογη οικοδομική δραστηριότητα.

Και… αυτή την ομορφιά του Δημαρχείου, που είναι το ωραιότερο της χώρας μας, την οφείλουμε σ’ ένα Γερμανό που «ζει» ακόμα ανάμεσά μας σχολιάζοντας την πλατεία μας. Έχουν περάσει 170 χρόνια από τη γέννηση αυτού του Γερμανού, του Έρνστ Τσίλλερ.

Μέγαρο Β. Μελά, χτίστηκε το 1874 για να χρησιμεύσειως κατάλυμα για τους εύπορους Έλληνες του εξωτερικού και την ακολουθία τους όταν επισκέπτονταν την Αθήνα.

<<<——-

Φωτό Ν. Δεσύπρης:

Το αίθριο του Δημαρχείου, πανομοιότυπο με το Μέγαρο Μελά. Και τα 2 δύο καλύπτονται από δίκλιτη γυάλινη στέγη.——->>>

 

 

Σχέδια του Τσίλλερ, προτάσεις για την οικοδομή του Δημαρχείου