Περίπατος στο Παλαιό Φάληρο

Περίπατος στο Παλαιό Φάληρο

Πρωινός περίπατος στο Παλαιό Φάληρο

Αβέρωφ , Πλανητάριο, ΚΠΙΣΝ 

Κείμενο – φωτογραφίες του Χρήστου Θανόπουλου

Το Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019, παρά το τσουχτερό κρύο και την βροχή, 38 φίλοι και μέλη του Συνδέσμου Συριανών ξεκίνησαν από την Ομόνοια με το πούλμαν και συναντήθηκαν με άλλα 26 άτομα στο Παλαιό Φάληρο, πραγματοποιώντας επίσκεψη – ξενάγηση στο ένδοξο πλοίο–μουσείο «Γ. Αβέρωφ».

Παρακολουθήσαμε το ιστορικό βίντεο στην αίθουσα υποδοχής επισκεπτών και κατόπιν οι ευγενικοί ναύτες μάς ξενάγησαν στο πρώτο υπόστρωμα, με την έκθεση αντικειμένων–κειμηλίων (υπόφραγμα ναυτών και θερμαστών), στα δωμάτια των αξιωματικών και το διαμέρισμα του ναυάρχου, με την αίθουσα συνεδριάσεων. Οι επισκέπτες κατέληξαν στο πωλητήριο, για την αγορά των απαραίτητων αναμνηστικών.

Το θωρηκτό–καταδρομικό «Γ. Αβέρωφ» αγοράστηκε κατά το 1/3 με χρήματα από τη διαθήκη (1899) του πλούσιου εργοστασιάρχη εξ Αιγύπτου Γεωργίου Αβέρωφ, από την κυβέρνηση Κυριακούλη Μαυρομιχάλη. Παραγγέλθηκε το (1909), στα πλαίσια εξοπλισμών του Ελληνικού Στόλου, για να ανταπεξέλθει στις ανάγκες των επερχόμενων βαλκανικών πολέμων. Επρόκειτο για ένα πρωτοποριακό πλοίο της εποχής, θωρηκτό (με βαριά θωράκιση από ατσάλι πάχους 20cm, που κάλυπτε τα λεβητοστάσια, μηχανοστάσια, αποθήκες, πυρομαχικών – άνθρακα, τους πύργους των δίδυμων πυροβόλων 9 και 7 ιντσών και τη γέφυρα), καταδρομικό, δηλαδή γρήγορο και ευέλικτο (ανέπτυσσε μεγίστη ταχύτητα 22,5 κόμβων, όταν τα αντίστοιχα τουρκικά θωρηκτά έφταναν τους 17,5 κόμβους). Είχε μεγάλη δύναμη πυρός με πυροβόλα εμβέλειας 2,5 χλμ. Ήταν ενεργοβόρο με μικρές σχετικά ανθρακαποθήκες, χωρητικότητας 1.500 τόνων, αλλά ακτίνα δράσης 2.480 μίλια. Το πλοίο ήταν  ιταλικό, όπως και οι κύριες μηχανές πρόωσης (ANSALDO), ενώ οι λέβητες ήταν γαλλικοί (BELLE VILLE), πυροβόλα αγγλικά (ARMSTRONG VICKERS), ιστοί–ηλεκτρομηχανές γερμανικά (NÜRNBERG, MANN). Κυβερνήτης του «Γ. Αβέρωφ» ήταν ο μεγάλος ηγήτορας υποναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης. Το πλοίο έφθασε στον Πειραιά το 1911 και πρωταγωνίστησε στις Ναυμαχίες Έλλης (3 Δεκεμβρίου 1912) και Λήμνου (5 Ιανουαρίου 1913), καταναυμαχώντας τον τουρκικό στόλο. Αρχικά, κατελήφθησαν ο Άγιος Ευστράτιος και η Λήμνος (6 Οκτωβρίου 1912), η οποία έγινε προκεχωρημένη βάση του Ελληνικού Στόλου του Αιγαίου. Τους επόμενους μήνες απελευθερώθηκε το Άγιον Όρος, η Θάσος, η Σαμοθράκη, η Ίμβρος, η Τένεδος, η Λέσβος, η Χίος, η Ικαρία, η Σάμος. Ο «Αβέρωφ» επικεφαλής της γραμμής παραγωγής των πλοίων του Ελληνικού Στόλου, κάνοντας ελιγμούς δεξιά– αριστερά και σφυροκοπώντας πότε με τα δεξιά και πότε με τα αριστερά πυροβόλα τον τουρκικό στόλο, ο οποίος διασκορπίστηκε και εντέλει αποσύρθηκε οριστικά στα Δαρδανέλια, έχοντας υποστεί βαριά πλήγματα.

Ο «Αβέρωφ» συμμετείχε στην Μικρασιατική εκστρατεία (1919 – 1922), εκσυγχρονίστηκε στην Τουλόν (1926), διέφυγε στην Μέση Ανατολή, μαζί με τον αποδεκατισμένο Ελληνικό Στόλο (1941), έκανε περιπολίες στον Ινδικό Ωκεανό (1942), επανήλθε με την ελληνική κυβέρνηση (1944), συμμετείχε στους εορτασμούς ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου (1945), παροπλίστηκε (1951), παρέμεινε στον Πόρο (1957–1983), αποκαταστάθηκε στην αρχική του μορφή (1985) και ρυμουλκήθηκε στο Φάληρο. Η τελευταία ανακαίνιση ολοκληρώθηκε το 2017 και επισκέφτηκε το λιμάνι της Θεσσαλονίκης (2018).Ο τυχερός «Μπάρμπα-Γιώργος», όπως ήταν το παρατσούκλι του, αφού διέφυγε με ελάχιστες ζημιές από τις ναυμαχίες Έλλης–Λήμνου, αποδήμησε από τον Πειραιά στην Αλεξάνδρεια, δραπετεύοντας από τις διαταγές αυτοβύθισης, τα ναρκοπέδια και τους βομβαρδισμούς (1941), γλίτωσε πολλές φορές από το διαλυτήριο και έγινε  σύμβολο των εθνικών αγώνων.

Ο Παύλος Κουντουριώτης, εγγονός του Υδραίου Γεώργιου Κουντουριώτη, γεννήθηκε το 1855, κατετάγη δόκιμος στο Βασιλικό Ναυτικό (1874), επικεφαλής δύο κανονιοφόρων βομβάρδισε το φρούριο της Πρέβεζας και τα ναυλοχούντα τουρκικά πλοία (1886), αποβίβασε το εκστρατευτικό σώμα στο Κολυμπάρι Κρήτης (1897) και στη Λεπτοκαρυά, διέσχισε τον Ατλαντικό στα πλαίσια εκπαιδευτικού ταξιδιού των ναυτικών δοκίμων στην Αμερική (1901), έγινε υπασπιστής του βασιλιά Γεωργίου Α΄ και διοικητής της πρώτης μοίρας του στόλου και τέλος τοποθετήθηκε κυβερνήτης του «Γ. Αβέρωφ» και προήχθη στο βαθμό του υποναυάρχου. Η μεγάλη ηγετική φυσιογνωμία  του οδήγησε τον Ελληνικό Στόλο στις νίκες και στην απόλυτη κυριαρχία του  Αιγαίου Πελάγους. Έχει μείνει στην ιστορία το σήμα προς το Υπουργείο Ναυτικών και τον Στόλο: «Με την βοήθεια του Θεού, τας ευχάς του Βασιλέως και εν ονόματι του δικαίου, πλέω μεθ’ ορμής, ακαθέκτου και με την πεποίθησιν της νίκης, προς συνάντησιν του εχθρού του Γένους». Μετείχε στην τριανδρία της κυβέρνησης Θεσσαλονίκης μαζί με τους Βενιζέλο, Δαγκλή (1917). Έγινε δύο φορές πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (1918, 1925). Πέθανε σε ηλικία 80 ετών και ετάφη με τιμές στην Ύδρα (1935). Βρετανική εφημερίδα έγραψε: «Πέθανε ο Έλληνας Νέλσων».

           Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης στον «Γ. Αβέρωφ», η ομάδα αναχώρησε για το Ευγενίδειο Πλανητάριο και παρακολούθησε την μαγευτική προβολή «Διαστημικές Καταιγίδες και Βόρειο Σέλας», κάνοντας μια περιδιάβαση στους τρομακτικούς ανέμους που πνέουν στον Ποσειδώνα με ταχύτητα 2.000 χλμ./ώρα, στον αντικυκλώνα (ερυθρή κηλίδα) τον Δία, στους ανέμους που σαρώνουν την Αφροδίτη, έως το εντυπωσιακό Βόρειο Σέλας, που δημιουργείται από τις ηλιακές καταιγίδες σε συνδυασμό με το γήινο μαγνητικό πεδίο.

Κατόπιν η ομάδα ξεναγήθηκε στην έκθεση «Μνήμες Γαίας», που αφορά τα ελληνικά γεωπάρκα (Λέσβου, Σητείας, Ψηλορείτη, Βίκου – Αώου, Κύπρου), τα οποία είναι ενταγμένα στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων (G.G.N.), μια Μ.Κ.Ο. που δραστηριοποιείται σε 35 χώρες υπό την αιγίδα της UNESCO και φροντίζει για την διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού πλούτου των γεωπάρκων για τις επόμενες γενιές, συμβάλλει στην επιστημονική μελέτη τους, φροντίζοντας για την ήπια οικοτουριστική εκμετάλλευση και την αειφόρο ανάπτυξη. Εντυπωσιακά τα κομμάτια απολιθωμένων δέντρων πεύκων, σεκόϊας, από τη Λέσβο, κ.ά..

Το Ευγενίδειο Ίδρυμα δημιουργήθηκε από την διαθήκη του Ευγένιου Ευγενίδη (1956), περιλαμβάνει ένα κτιριακό συγκρότημα με τεχνική βιβλιοθήκη, γραφεία, αμφιθέατρο–συνεδριακούς χώρους, το Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας «Athena», το οποίο εκτείνεται σε τρεις ορόφους με 54 διαδραστικά εκθέματα και ειδικά εξοπλισμένους χώρους για εργαστήρια, επιδείξεις πειραμάτων και ομιλίες, Εργαστήριο Τεχνολογίας “U Tech Lab” για παιδιά και εφήβους. Επίσης, χορηγούνται υποτροφίες που επιβραβεύουν την επιστημονική αριστεία, ενώ εκδίδονται βιβλία για την τεχνική, επαγγελματική και ναυτική εκπαίδευση.

Ακολούθησε γευστική πανδαισία στο αριστοκρατικό περιβάλλον του κρητικού εστιατορίου «Οι γεύσεις του Διογένη». Εκπληκτικό το γαμοπίλαφο, τα κρητικά ντολμαδάκια, το ψητό αρνί και τα μυζηθροπιτάκια με μέλι. Πολλοί Συριανοί συνεχάρησαν τον chef, για την ποιοτική κουζίνα του.

 H βόλτα ολοκληρώθηκε με καφέ και απόλαυση της έκθεσης  γλυπτών του Γιώργου Ζογγολόπουλου (1903-2004) στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ). «Το όραμα μιας δημόσιας γλυπτικής» του διεθνώς καταξιωμένου Έλληνα γλύπτη, ο οποίος δημιούργησε έργα ορόσημα, όπως το Μνημείο του Ζαλόγγου, οι περίφημες «Ομπρέλες» σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βρυξέλες, Αίγυπτο, το «Πεντάκυκλο» στην πλατεία Ομονοίας, κ.ά.. Το πλούσια φωταγωγημένο Μέγαρο του ΚΠΙΣN, ερχόταν σε αντίθεση με τον γαλανό απογευματινό ουρανό και το λευκό παγοδρόμιο, δίπλα στο κανάλι με τις μύριες αντανακλάσεις.

Και εις άλλα με υγεία!

Βιβλιογραφία

Καλεσοπούλου Δέσποινα, Χριστοπούλου Ευγενία, Αλεβίζου Αλεξάνδρα, Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Ελληνικού Παιδικού Μουσείου, Εκτύπωση Πολεμικό Ναυτικό, Αθήνα 2001

Κρέμος Γεώργιος, Baker RichardArnold, Αβέρωφ, το πλοίο που άλλαξε την πορεία της Ιστορίας, Εκδοτική Ακρίτας, Αθήνα 1990

Ενημερωτικό φυλλάδιο επισκεπτών του ΚΠΙΣΝ, Γιώργος Ζογγολόπουλος, Το όραμα μιας δημόσιας γλυπτικής, Αθήνα 2019

eef.edu.gr

Arrow
Arrow
Slider