Ανορθόδοξος Πόλεμος με καΐκια

Ανορθόδοξος Πόλεμος με καΐκια

στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Μιλτιάδης Χούμας-Ανδρέας Λόντος 

Κείμενο-φωτογραφίες: Χρήστου Θανόπουλου

Α.  Λόντος Πλοίαρχος του Ευαγγελίστρια

        Στο προηγούμενο τεύχος αναφερθήκαμε στο συριανό πέραμα (καΐκι) «Ευαγγελίστρια», μήκους 20 μ. το οποίο ναυπηγήθηκε στον ταρσανά των Μαυρίκων (1939), αποκαταστάθηκε πλήρως και εντάχθηκε στο Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου της Μυκόνου (1988).

         Στο παρόν τεύχος θα μας απασχολήσει το σαμιώτικο πέραμα «Ευαγγελίστρια» (έτος κατασκευής 1907, μήκους 11,75 μ.), του οποίου ιδιοκτήτης και κυβερνήτης ήταν ο Σαμιώτης Μιλτιάδης Χούμας (1913 Σάμος-1989 Πειραιάς). Το σκάφος έφθασε στην Λεμεσό το 1941 και επιτάχθηκε από το Ελληνικό Προξενείο. Εντάχθηκε από τον Βρετανό ταγματάρχη Michael Woodbine Parish (1916 Αγγλία-1994 Ελλάδα), στην Συμμαχική Οργάνωση Διαφυγής  MI 9 (Military Intelligence 9), η οποία με έδρα τον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας, απέναντι από την Χίο και μικρότερες βάσεις σε διάφορους όρμους της Ελλάδας, διεξήγαγε ανορθόδοξο πόλεμο, οργανώνοντας την διαφυγή αποκλεισμένων Ελλήνων και Συμμάχων από την κατεχόμενη Ελλάδα στην Μέση Ανατολή, για την συνέχιση του Αγώνα.

Μαζί με τον Μ. Χούμα το πλήρωμα αποτελούσαν συνήθως οι: μηχανικός Γιάννης Κατσουλάκης (1919 Πυθαγόρειο Σάμου-Πειραιάς 2010) και ναύτες Νίκος Αναγνώστου (1916 Οινούσσες-1997 Η.Π.Α.) και Σταμάτης Καραμπλάκας (1919 Μελί Μ. Ασίας-1992 Πειραιάς). Έγιναν 65 αποστολές, με κορυφαία την φυγάδευση του Βρετανού θερμαστή John Capes, από το ναυάγιο του υποβρυχίου «Περσεύς» στην Κεφαλονιά, με τελικό προορισμό την Σμύρνη (διάρκεια αποστολής τρεις ημέρες). Ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης καπετάν Χούμας τιμήθηκε για την προσφορά του με το Παράσημο Τάγματος Βρετανικής Αυτοκρατορίας (Ο.Β.Ε.) και το Παράσημο Διακεκριμένων Υπηρεσιών (D.S.O.). Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ήρωα έγιναν από την δημοτική αρχή στη Σάμο (2016). Διοργανώθηκαν Αγώνες Ιστιοπλοΐας (Ναυτική Εβδομάδα 2008) και κάθε Ιούλιο διεξάγεται Αγώνας Δρόμου στο όνομα του. Οι εκδόσεις «Ψυχογιός» κυκλοφόρησαν το ιστορικό μυθιστόρημα «Άγριες Θάλασσες» της Τέσυ Μπάιλα (2016).

         Στα πλαίσια του ανορθόδοξου πολέμου φθοράς δρούσε και ο στολίσκος από οκτώ ημιολίες (καΐκια-σκούνες) με επικεφαλής τον έφεδρο αντιπλοίαρχο Ανδρέα Λόντο (απόγονο της γνωστής αχαϊκής οικογενείας φιλικών-στρατιωτικών-πολιτικών) και πρώτο σύζυγο της Μαρώς Ζάννου (η οποία παντρεύτηκε τον νομπελίστα ποιητή Γιώργο Σεφέρη σε δεύτερο γάμο).

Η ιδέα ανήκε στον Α. Λόντο και υλοποίησαν οι Βρετανοί. Ο στολίσκος με ελληνοβρετανικά πληρώματα είχε καταδρομική δράση ( ανιχνεύσεις, αναγνωρίσεις, περιπολίες, παρενοχλήσεις). Πρώτες προσπάθειες ξεκίνησαν τον Οκτώβριο 1943, αλλά από το 1944 η δράση έγινε συστηματική.

Έχοντας ως βάση την Αλεξάνδρεια και ορμητήριο έναν κλειστό κόλπο στα μικρασιατικά παράλια, κοντά στο Καστελόριζο, οι ημιολίες δρούσαν νύκτα, στο Αιγαίο Πέλαγος. Την ημέρα τα σκάφη ήταν αραγμένα και καμουφλαρισμένα με ψαράδικα δίχτυα. Κάθε ημιολία διέθετε ένα πυροβόλο και δύο πολυβόλα.

Ο στολίσκος συνεργάστηκε με καταδρομείς και με τον Ιερό Λόχο για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου. Από τις κορυφαίες ενέργειες υπήρξε η εξουδετέρωση γερμανικής ακταιωρού. Οι Γερμανοί αντέδρασαν δυναμικά και οι ημιολίες είχαν αρκετές απώλειες σε σκάφη και πληρώματα. Ο Α. Λόντος προετοίμασε την αποβίβαση χιλίων Βρετανών στρατιωτικών στον Πειραιά, τον Οκτώβριο του 1944.

Βιβλιογραφία

 -Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, Έκθεση Β΄ Παγκοσμίου Πολέμο

el.wikipedia.org >wiki>Μιλτιάδης _Χούμας

geopolitics.iisca.eu 29 Αυγούστου 2019, Οι ημιολίες του Πολεμικού Ναυτικού κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Γέροντας Παναγιώτης, υποπλοίαρχος Π.Ν.

previous arrow
next arrow
PlayPause
Slider