Ο Μάρκος, ο Αλεξ και ο Μαρσέλ..

Ο ΜΑΡΚΟΣ, Ο ΑΛΕΞ ΚΑΙ Ο ΜΑΡΣΕΛ……

Από το Θάνο Θραψιάδη

Ο Αλμπέρτος Ερέρα (ή Αλεξ), έλληνας Εβραίος από τη Λάρισα, αξιωματικός του ελληνικού στρατού και αντιστασιακός, συνελήφθη τη νύχτα της 24ης προς 25η Μαρτίου και στάλθηκε στο Άουσβιτς.

Ο Μαρσέλ Νατζαρή από τη Θεσσαλονίκη -και αυτός αντιστασιακός- κρατούσε σημειώσεις από τη φριχτή καθημερινότητα του στρατοπέδου όπου είχε μεταφερθεί. Τις έθαψε στο χώμα μέσα σε ένα τσαντάκι (κι αυτό μέσα σε άλλο ένα τσαντάκι) για να τις σώσει…Βρέθηκαν αρκετά μετά (το 1980) από ένα συνεργείο ειδικών ερευνητών που έψαχναν τον χώρο…

Αυτοί οι δύο, μαζί με άλλους έλληνες Εβραίους, προετοίμασαν την εξέγερση της 7ης Οκτωβρίου 1944, ενάντια στους ναζί – βασανιστές  στο Άουσβιτς – Μπιρκενάου. Οι εξεγερμένοι, όταν καταλαβαίνουν ότι το παιχνίδι είχε πλέον χαθεί, υψώνουν μιαν ελληνική σημαία και ψέλνουν τον εθνικό μας ύμνο.

Ο Αλμπέρτος Ερέρα (ή Αλέκος Μιχαηλίδης όπως τον βάπτισαν στην Αντίσταση), που πρωτοστάτησε στην προετοιμασία της εξέγερσης, δεν επέζησε… Τον σκότωσαν μια βδομάδα πριν…

Πρόλαβε, όμως, με ανατριχιαστικά παράλογο τρόπο, να “κλέψει” τέσσερις φωτογραφίες και να αποτυπώσει τη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Μία από αυτές  -με αριθμό πειστηρίου 280- χρησιμοποιήθηκε στη δίκη της Νυρεμβέργης για την καταδίκη των ναζί-εγκληματιών…

Ο  Μαρσέλ Νατζαρή  – καίτοι θεωρούσε τον εαυτό του χαμένο- γλύτωσε… Είτε γιατί είχε προηγηθεί η αναταραχή της εξέγερσης, είτε γιατί οι τελευταίες ώρες των στρατοπέδων είχαν φέρει τη διάλυσή τους, πρόλαβε να ξεφύγει. Στα καταχωμένα ελληνικά κείμενά του περιγράφει το ιστορικό της εξέγερσης  μαζί με διάφορα στοιχεία που στοιχειώνουν τη σύγχρονη ιστορία.

Ο Μάρκος Βαμβακάρης δεν είχε απολύτως καμμία προσωπική σχέση με τους δύο προηγούμενους. Ούτε και μπορούσε να έχει. Ούτε με αυτούς, ούτε με τους υπόλοιπους έλληνες Εβραίους sondercommanders που εξεγέρθηκαν. Την εποχή εκείνη ούτε αυτός ούτε οι άλλοι Έλληνες  γνώριζαν για την ύπαρξη των κρεματορίων και των στρατοπέδων συγκέντρωσης…

Ο Μάρκος ζούσε τη σκληρή του ζωή και με το μπουζούκι του συνομιλούσε με τη ρεμπέτικη μοίρα του… Ο Άλεξ, όμως, ο Μαρσέλ, ο Ιωσήφ (Βαρούχ) και όλοι οι άλλοι, γνώριζαν για τον Μάρκο. Τα τραγούδια του τα γνώριζαν… Ασφαλώς και τη “Φραγκοσυριανή”…  Και όπως γράφει και ο Νατζαρή στις σπαρακτικές του σημειώσεις, προετοιμάζοντας τον ξεσηκωμό τους, είχαν υιοθετήσει σαν κώδικα τη μουσική του… Ναι! Συνεννοούνταν μεταξύ τους συνθηματικά, τραγουδώντας παραλλαγμένα τα τραγούδια του Βαμβακάρη.. Και τά ‘λεγαν δυνατά για να τ΄ ακούνε και να ενημερώνονται οι Ελληνίδες που εργαζόντουσαν παραδίπλα, στα Canada Commando, δηλαδή εκεί που οι ναζί συγκέντρωναν τα κλεμμένα ρούχα, τα χρυσά δόντια και τα κοσμήματα από τους δολοφονημένους στους θαλάμους των αερίων.

Ο Μαρσέλ, ο Άλεξ, ο Ιωσήφ και όλοι οι άλλοι, με τη “συνέργεια” του Μάρκου Βαμβακάρη -πράγμα ασύλληπτο- χρησιμοποίησαν τις “βδελυρές”, ακόμα, νότες του τελευταίου, για να τινάξουν στον αέρα, μέσα στο ίδιο το κολαστήριο του Άουσβιτς, τους γερμανους ναζί και τις θλιβερές σημαίες τους…

Ο Μάρκος, ο Μαρσέλ και ο Άλεξ…

Ο Μάρκος Βαμβακάρης

Τι παράξενες που είναι και ανεξερεύνητες (ή μήπως όχι;) οι γέφυρες της Ιστορίας…

                                                Θάνος Γ. Θραψιάδης

                                                Οκτώβρης, 2020